ν. Σαντορίνη

 

 

 

Α΄ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

 

 

 

 

 

Ο ΙΠΠΟΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

 

 

1 6

 

Αστράφτει ο Τμώλος και βροντά, Με ασήμι και χρυσάφι

μα ο ζανταρμάς δεν το τολμά. παίρνοντας απ ' το συνάφι

Στων Εφέδων τα λημέρια χτίζει γέφυρες χωριά

δε βολεύονται τ' ασκέρια. και παντρεύει ορφανά.

 

2 7

 

Τα ζεϊμπέκια στους τσετέδες - Μα, όλοι μέσα στο δοβλέτι

αψηφούνε τους ζαπτιέδες. λένε Εφέ μου το κισμέτι

Από το πρωί ως το βράδυ είναι από αρχής γραμμένο

εξασκούνται στο σημάδι. και πικρά βασανισμένο...

 

3 8

 

Όλοι οι αδικημένοι - Τζάνεμ, Ιππότης της Ανατολής

μια ζωή τυραννισμένοι είναι ο ήρωας Τσακιτζής!

μες στους κάμπους λαχταρούνε Φυντανάκι λυγερό

τους Εφέδες τους να δούνε. σε ζεϊμπέκικο ρυθμό!

 

4

 

Μπροστά, ο Εφές του Αϊδινιού. Σταυρούπολη, Νοέμβρης 2008

Δε σπάει μύτη παλικαριού. Στίχοι : Κώστα Ν. Θώδη

Βγαίνει απ τη μάχη νικητής

και του λαού ελευθερωτής.

 

5

 

Είναι δίκαιος και κιμπάρης

των αδίκων μακελάρης.

Λύγδα, * Αϊδίνι, Σαλιχλί,

Οντεμίς και Ντενιζλί.

 

 

Τα Λύγδα * είναι η κωμόπολη της επαρχίας Οδεμησίου όπου γεννήθηκαν οι γονείς της μητέρας μου Νικόλαος και Παρασκευή Παυλούς - Φιλίππου,

που ως πρόσφυγες ήρθαν στην Ελλάδα το 1922 μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι στίχοι αυτοί, καθώς και το παραδοσιακό τραγούδι Ο Τσακιτζής

αγνώστου στιχουργού, που ηχογραφήθηκε το 1950 στην Κωνσταντινούπολη και ερμηνεύτηκε από τη Ρόζα Εσκενάζυ, αφιερώνονται στη μνήμη τους.

 

 

 

Ερμηνεία : ΜΑΡΙΩ Ο ΤΣΑΚΙΤΖΗΣ

 

 

 

Η Σμύρνη πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή στις αρχές του 20ού αιώνα

 

 

 

Η Σμύρνη - αρχές 21ου αιώνα Η Φώκαια κοντά στη Σμύρνη

 

 

 

 

ΚΡΙΣΗ

 

 

Ευρωπαίοι, το λοιπόν,

όλοι εμείς στη δύση.

Ξεχάσαμε το παρελθόν

και μπήκαμε σε κρίση.

 

 

Το καλοκαίρι τουρισμό

ζούσαμε σ άλλη χώρα

και σήμερα παλεύουμε

να βγούμε απ την μπόρα.

 

 

Ο νέος τ αυτοκίνητο

με δάνειο το παίρνει.

Κι η τράπεζα απλήρωτη

απ τα μαλλιά τον σέρνει!

 

 

Δεν ήμουν, αλλά έγινα

νεόπλουτος μια μέρα

και πήρα την απόφαση

να ζήσω παραπέρα.

 

 

Αξίες και ιδανικά

έφερα απ την Ευρώπη.

Άφησα τα ελληνικά

στου χρόνου το ντουλάπι.

 

 

Μιλώ για πιστοποίηση

και εκσυγχρονισμό,

μα ξέχασα τον άνθρωπο

και τον αλτρουισμό.

 

 

Η πράσινη ανάπτυξη

είναι μια θεωρία,

που για να έρθει η άνοιξη

χρειάζεται πορεία.

 

 

Συνήθως τις καταστροφές

τις λέμε παρεμβάσεις.

Τις παίρνουμε αυθαίρετα

χωρίς του λαού αποφάσεις.

 

 

Αυτές οι ανισότητες,

η αναξιοκρατία,

τη φέρανε τη χώρα μας

μπρος στην απελπισία.

 

 

Όμως, ποτέ δεν είν αργά,

χρειάζεται κουράγιο

και το καράβι πιο γοργά

θα δέσει στο μουράγιο.

 

 

 

Κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι άνεργοι γράφονται στον ΟΑΕΔ ...

 

 

 

 

 

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

 

 

Ο Ιταλός την έχασε

τη μάχη ντροπιασμένος,

γιατί ο φαντάρος φώναξε:

αέρα!, δοξασμένος.

 

 

Μα ήρθε η μαύρη κατοχή,

χτυπούν τ αεροπλάνα

και χάνει η μάνα το παιδί

και το παιδί τη μάνα.

 

 

Οι εκτελέσεις άρχισαν,

η πείνα μας ρημάζει,

μαυραγορίτες γέμισαν

ο κόσμος μας στενάζει.


 

 

Παίρνει ο αντάρτης τ άρματα

και στο βουνό ανεβαίνει

και μέσα στα χαλάσματα

τη λευτεριά προσμένει.

 

 

Η εθνική αντίσταση

το φασισμό λυγάει

και φέρνει την ανάσταση

που ο λαός ζητάει.

 

 

 

Αγωνιστές της εθνικής αντίστασης στην περίοδο της κατοχής ...

 

 

 

 

ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ

 

 

Εκεί ψηλά στα Άγραφα

στα κλέφτικα λημέρια

παρέα με τα σύννεφα

γλεντούν τα παλικάρια.

 

 

Κι εκεί που σέρναν το χορό

κι η ράχη αχολογούσε,

ακούστηκε μια ντουφεκιά

και μια φωνή μηνούσε :

 

 

- Αντώνη, άσε το σπαθί

και τ άρματα στο χώμα.

Έλα, να γίνουμ αδελφοί

στ Αλή - πασά το Σώμα.

 

 

- Βελή, εδώ δεν προσκυνούν,

δεν είναι Τεπελένι.

Πες του πασά πως πολεμούν

κι άδικα περιμένει.

 

 

- Αντώνη, σκέψου το καλά,

τ ασκέρι είναι μεγάλο.

Πέρασαν οι παλιοί καιροί

και δε χωράει άλλο.

 

 

- Βελή, τα λόγια περισσά,

δεν είμαι δω μονάχος,

τα παλικάρια είναι πολλά,

όπου σπηλιά και βράχος.

 

 

Το διάσελο παίρνει φωτιά,

βροχή πέφτει το βόλι.

Το πρώτο, το καλύτερο,

είναι του Κατσαντώνη.

 

 

Το Βεληγκέκα πέτυχε,

τον ξάπλωσε στη ράχη,

κιοτεύει η Αρβανιτιά

και σταματά τη μάχη.

 

 

 

Μνημείο του Κατσαντώνη στο Καρπενήσι

 

 

 

 

ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗ

 

 

Στην πόρτα του Καυκάσου

εσύ διαβάτη στάσου,

λίγο νερό να πιεις

και να συλλογιστείς.

 

 

Και στην πόλη του Σταυρού

την καταπράσινη παντού

με τα παλιά τα τείχη

ψάξε να βρεις μια τύχη.

 

 

Μεγάλοι άνδρες ξακουστοί

στη Μοσχοβία σεβαστοί

πέρασαν κι έζησαν εδώ

μέσα σε τόπο ιερό.

 

 

Ο πρώτος κυβερνήτης

από την ίδρυσή της

ήταν αριστοκράτης,

Έλληνας διπλωμάτης.

 

 

Μνημεία επιβλητικά,

κτίρια νεοκλασικά,

στολίζουνε την πόλη

κάθε γιορτή και σχόλη.

 

 

Με την άνοιξη ανθίζει,

όλο μυρωδιές σκορπίζει.

Στις μπεριόζες, στα λουλούδια

τα πουλιά στήνουν τραγούδια.

 

 

Κι όταν έρχεται τ αγιάζι

και ο άνεμος σφυρίζει,

μη φοβηθείς στ αλήθεια,

γιατί θα ναι μια συνήθεια.

 

 

 

Το έμβλημα της πόλης Σταυρούπολη , ο ναός του Αγίου Ανδρέα

 

 

 

 

ΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

 

 

Ήρθαν το Εικοσιδύο

στοιβαγμένοι μες στο πλοίο.

Πρόσφυγες κυνηγημένοι

της ζωής αποκλεισμένοι.

 

 

Ζούσανε με ησυχία,

σ όλη τη Μικρά Ασία.

Τούρκοι, Αρμένηδες, Ρωμιοί,

μοιραζόνταν το ψωμί.

 

 

Αϊβαλιώτες παλικάρια

ταξιδεύαν στα λιμάνια.

Στα παζάρια τα μεγάλα

είχαν του πουλιού το γάλα!

 

 

Τα σμυρναίικα τα σπίτια

έλαμπαν απ τα στολίδια,

με μεταξωτούς μπερντέδες

και λουλούδια στους μπαξέδες.

 

 

Η μοίρα τα φερε αλλιώς,

εγκατέλειψαν το βιος

και βρεθήκαν στην Ελλάδα

μόνο με μια λαμπάδα!

 

 

Δούλεψαν σκληρά με κόπο

για ν αλλάξουνε τον τόπο.

Έφεραν ήθη και γνώσεις

έθιμα και παραδόσεις.

 

 

Τώρα, σ όλους είναι γνωστό,

μα και κοινά αποδεκτό,

το έργο τους για την πατρίδα,

φως της ανατολής κι ελπίδα!

 

 

 

 

 

 

Μικρασιάτες πρόσφυγες στο κατάστρωμα πλοίου , Σμύρνη 1922

Φωτοϊστορικό Αρχείο Δήμου Νέας Σμύρνης Αθήνα

 

 

 

 

 

Ο ΚΑΠΝΑΣ

 

 

Όλη μέρα στο χωράφι

τις καπνόριζες τρυγά

και στου κάματου τη μάχη

το λιοπύρι αψηφά.

 

 

Με το μάζεμα γυρίζει

στο τσαρδί του φορτωμένος,

το βελόνιασμα αρχίζει

στα δυο πόδια καθισμένος.

 

 

Τις αρμάθες αραδιάζει

μες στης λιάστρας τη σκηνή

και τα φύλλα ξεχωρίζει

με μεγάλη υπομονή.

 

 

Κι όταν ο καιρός περάσει,

τα βαντάκια στη γραμμή,

τα δεμάτια ετοιμάζει

και προσμένει την τιμή.

 

 

 

Το καπνοχώραφο ...

 

 

 

 

ΒΛΕΠΩ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

 

 

Βλέπω ανθρώπους στη ζωή

που περιμένουν στη γραμμή.

Απλά και ταπεινά μιλούν

πληγώνονται, μα σιωπούν.

 

 

Νόμους πιστά ακολουθούν,

τα έθιμά τους δεν ξεχνούν.

Στις γιορτές διασκεδάζουν

και στις λαϊκές ψωνίζουν.

 

 

Νωρίς στο μεροκάματο

κάθε πρωί και Σάββατο.

Δουλεύουνε σαν μηχανή

χωρίς καμιά διακοπή.

 

 

Το σύστημα τους κυνηγά

και για κανέναν δε ρωτά,

αν ζει, αν πεθαίνει,

τι απ τη ζωή προσμένει.

 

 

Όμως αυτοί ξέρουν καλά

πως μες στον κόσμο τελικά,

θυσίες κι όνειρα κρατούν

και με κουράγιο προχωρούν.

 

 

 

 

 

Στη λαϊκή αγορά ...

 

 

 

 

 

Ο ΝΑΥΤΙΚΟΣ

 

 

Στου Περαία το λιμάνι

ένα παλικάρι φτάνει.

Στο καράβι ανεβαίνει

να μπαρκάρει περιμένει.

 

 

Μέχρι η άγκυρα ν ανέβει

το φυλλάδιο γυρεύει.

Τρέχει μέσα στο λιμάνι

κάτω στο Πασαλιμάνι.

 

 

Κι ώσπου νά ρθει το πρωί

ξάγρυπνος στην κουπαστή

το παιδί του νοσταλγεί

και μια μάνα που πονεί.

 

 

Η ζωή του στην πορεία

μια πικρή μονοτονία.

Κάθε λιμάνι μαχαιριά,

φωτιά που καίει τα σωθικά.

 

 

Παίρνοντας το πρώτο γράμμα

απ τη δόλια του τη μάνα

κλαίει σα μικρό παιδί,

τρέχουν δάκρυα στο χαρτί.

 

 

Στο χωριό του όταν γυρίζει

μάνα και παιδί αγκαλιάζει

και το λόγο του τους δίνει,

πως δε θα ξαναμπαρκάρει.

 

 

 

η επιστροφή ...

 

 

| Κωνσταντίνου Ν. Θώδη | Α΄ Ποιητική Συλλογή | Σταυρούπολη , Ρωσία | 2011 |

 

 

BACK TO HOME PAGE