Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΟΥΤΕ ΑΠΟΝΕΜΕΤΑΙ, ΟΥΤΕ ΤΕΜΑΧΙΖΕΤΑΙ ...

του Κωνσταντίνου Ν. Θώδη, συγγραφέα - εκπαιδευτικού

Το θέμα της κατά περιόδους γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας του Αιγαίου, των Ελλήνων της Μαύρης θάλασσας, των Ελλήνων της θάλασσας του Μαρμαρά, των Ελλήνων της Στερεάς Ελλάδας,των Ελλήνων της νησιωτικής Ελλάδας, των Ελλήνων της Μακεδονίας, κατά συνέπεια όλου του Ελληνισμού έχει κοινό παρονομαστή θύτη. Όταν μιλάμε για γενοκτονία με φορέα υποβολής τον ίδιο, δηλαδή το τουρκικό κεμαλικό κράτος, για όλους τους εμπλεκόμενους παθόντες λαούς θύματα, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και να κινούμαστε μέσα στα πλαίσια μιας κοινής προσπάθειας με τη συναίνεση όλων, ιδιαίτερα όταν απευθυνόμαστε σε ανήκοντες στην ίδια εθνική ομάδα, όπως είναι οι Έλληνες έλκοντες την καταγωγή τους και απόγονοι των Ελλήνων της Μικρασίας του Αιγαίου, του Πόντου, της Κωνσταντινούπολης. Η γενοκτονία δεν απονέμεται ως τίτλος τιμής σε κανέναν, ούτε τεμαχίζεται. Δεν είναι διεκδίκηση τίτλων ιδιοκτησίας αγροτικής γης, όπου εμπλέκονται πολλοί και όποιος έχει τον τρόπο και τα μέσα, πολιτικά ή οικονομικά κάποια περίοδο ή δεδομένη χρονική στιγμή εγείρει αγωγή κατά του δημοσίου, ας πούμε και όταν εκδοθεί η δικαστική απόφαση και δικαιωθεί γίνεται κύριος του τίτλου της ιδιοκτησίας, η οποία και του αποδίδεται άμεσα, αποτελεί τετελεσμένο γεγονός και φέρει τελικά και το όνομά του. Οι υπόλοιποι με αυτή την απόφαση ίσως δικαιώνονται μεν, αλλά ήδη η απόφαση δεν έχει συμπεριλάβει τα δικά τους ονόματα, αφού δεν κατέθεσαν αγωγή. Φαίνεται δε, μόνο στο όνομα του διεκδικητή και καταθέτοντος την αγωγή, του οποίου ο τίτλος είναι ορατός, νόμιμος και μπορεί να προβάλλεται δημόσια.

Η γενοκτονία διαφόρων εθνών και εθνοτήτων που ζούσαν μέσα στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σκιάζει με βαθύ μαύρο χρώμα την ιστορία του τουρκικού λαού και της κρατικής του οργάνωσης. Ο Γάλλος συγγραφέας και περιηγητής Ανρί Μπάρμπι, ο οποίος βρέθηκε στην Ανατολία το 1916 γράφει στις σημειώσεις του : Όποιος περάσει τώρα από τις περιοχές αυτές δεν μπορεί παρά να ανατριχιάσει στη θέα των ερειπίων και του θανάτου. Δεν υπάρχει ούτε ένα δένδρο, ούτε ένας βράχος, ούτε μια τούφα χαμηλής βλάστησης που να μην βεβηλώθηκε και να μην καλύφθηκε από ποτάμια αίματος. Δεν υπάρχει ποτάμι ή ρέμα που να μην πέρασε στην αιώνια μνήμη σαν τόπος εκτέλεσης εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Δεν υπάρχει ούτε ένας γκρεμός, ούτε ένα φαράγγι που να μην έγινε υπαίθριος τάφος και το κοίλος του οποίου δεν άσπρισε απ΄τους σκελετούς των θυμάτων, καθώς σε καμία περίπτωση οι εκτελεστές τους δεν είχαν το χρόνο, μα ούτε την θέληση να κάνουν τον κόπο να θάψουν τα θύματά τους... Ακόμη μια μαρτυρία ενός Άγγλου ιστορικού και καθηγητή της φιλοσοφίας, του Χέρμπερτ Γκίμπονς : Ακόμη πιο τρομακτικό γεγονός ήταν ο εκτοπισμός, το ξεσπίτωμα, των αμάχων της Μεσοποταμίας. Δεν εξαιρέθηκαν ούτε οι άρρωστοι, ούτε οι έγγυες γυναίκες. Οι άνθρωποι δεν είχαν τη δυνατότητα να πάρουν τίποτε μαζί τους. Και αυτοί οι φτωχοί άνθρωποι κάτω από τον καυτό ήλιο έπρεπε να βαδίσουν με τα πόδια για 5 με 6 εβδομάδες. Οι ηλικιωμένοι, οι άρρωστοι και τα παιδιά που έπεφταν στο δρόμο ποτέ δεν σηκώθηκαν. Οι γυναίκες που ήταν σε προγεννητικό στάδιο με τα μαστίγια αναγκαζόταν να μετακινηθούν. Και όταν κατά τη διάρκεια της πορείας μια γυναίκα έφτανε στον τοκετό, ετοιμοθάνατους τους άφηναν να πεθάνουν μέσα στη σκόνη. Ποια από αυτές τις γυναίκες μητέρες θα μπορούσε να αυτοκτονήσει ; Οι γυναίκες αυτές σε έξαλλη κατάσταση χτυπούσαν τα μωρά τους στο έδαφος για να τα απαλλάξουν από τον πόνο. Εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά πέθαναν στο δρόμο από την πείνα και τη δίψα... Αυτή ήταν η μοίρα όλων εκείνων τους οποίους οι ηγέτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για πολιτικούς λόγους αποφάσισαν είτε να εξοντώσουν, είτε να μετακινήσουν έξω από τα εδάφη της αυτοκρατορίας, τα οποία εδάφη δικαιωματικά ανήκαν σε όλα αυτά τα υπό εξόντωση και εκτόπιση ιστορικά έθνη. Αυτό θα το αποδείξουμε στο δεύτερο μέρος του πονήματός μας.

Θα μπορούσαν όλα αυτά να μην συμβούν ; Με άλλα λόγια θα μπορούσε να αποφευχθεί η γενοκτονία ; Ήταν άραγε ένοχοι για τη γενοκτονία οι ίδιοι οι άνθρωποι που υποβλήθηκαν σε αυτήν ; Αυτά τα ερωτήματα πάντα προέκυψαν, προκύπτουν και θα προκύπτουν όσο και όταν επικρατεί ακόμη αυτή η αφελής αντίληψη, ότι η γενοκτονία σχετίζεται με μια μορφή συμπεριφοράς των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Ασσυρίων, των Κούρδων και άλλων εθνών που οι Τούρκοι αποφάσισαν να ξεφορτωθούν. Φαινομενικά, σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, αν όλα αυτά τα έθνη ήταν πιο μετριοπαθή, πιο ειρηνικά και προδοτικά και δεν σήκωναν τα όπλα, δεν θα υπήρχε η γενοκτονία. Με άλλα λόγια, για το μίσος ενάντια στους λαούς που υπόκεινται σε γενοκτονία, φταίνε οι ίδιοι αυτοί οι λαοί ως ένοχοι. Αλλά, στην πραγματικότητα φορέας της γενοκτονίας όλων των εθνικών μειονοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν πάντα η τουρκική πλευρά. Η γενοκτονία ήταν πολιτικά προκαθορισμένη, ανεξάρτητα από τον τύπο της συμπεριφοράς των θυμάτων. Το να κατηγορούμε το θύμα κατά κάποιον τρόπο, θα ισοδυναμούσε με το να κατηγορήσουμε το Ιράκ ή τη Σερβία ότι φταίνε για την επιθετικότητα των ΗΠΑ. Η γενοκτονία των λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν μπορούσε να προληφθεί ή να αποφευχθεί και αυτό το τονίζω ιδιαίτερα, για τον εξής απλούστατο λόγο : Γιατί αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της τουρκικής πολιτικής κουλτούρας. Για να το δούμε αυτό διαχρονικά στην ιστορία των τελευταίων 100 χρόνων, από την Επανάσταση ως τη Μικρασιατική καταστροφή και μέχρι το 1925, παραθέτουμε κατά χρονικές περιόδους τις γενοκτονίες και την ιστορία τους που οργανώθηκαν από τις τουρκικές αρχές εξουσίας σε διάφορες ηγεμονίες της. Σε αυτά τα πογκρόμ εξοντώθηκαν : Το 1822 στη σφαγή της Χίου περίπου 50.000 Έλληνες. Το 1823 στο Μεσολόγγι περίπου 9.000 Έλληνες. Το 1826 στη Βασιλεύουσα περίπου 25.000 Γενίτσαροι. Το 1850 στη Μοσούλη περίπου 10.000 Ασσύριοι. Το 1860 στο Λίβανο περίπου 12.000 Μαρωνίτες. Το 1876 στη Βουλγαρία 15.000 περίπου Βούλγαροι. Το 1894 στο Σασούν περίπου 12.000 Αρμένιοι. Το 1896 στη Δυτική Αρμενία περίπου 300.000 Αρμένιοι. Το 1903 1904 στη Βόρεια Ελλάδα περίπου 15.000 Έλληνες της Μακεδονίας. Το 1904 στα Άδανα περίπου 30.000 Αρμένιοι. Το 1915 στην Αρμενία περίπου 1.500.000 Αρμένιοι. Το 1918 στο Καρς, Αρνταχάν και Αλεξανδρόπολις περίπου 100.000 Αρμένιοι. Το 1919 στην Κιλικία περίπου 50.000 Αρμένιοι. Το 1922 στη Σμύρνη περίπου 200.000 Έλληνες κυρίως και Αρμένιοι. Τέλος, από το 1917 ως το 1925 στη Νοτιοανατολική Τουρκία περίπου 2.000.000 Κούρδοι εξοντώθηκαν και εκτοπίστηκαν.

Δυστυχώς, κι εδώ είναι το πρόβλημα, καθένας από τους λαούς που υποβλήθηκε σε γενοκτονία, απελάσεις, εκτοπίσεις και διώξεις ασχολείται με : 1. Το δικό του πρόβλημα αποδεικνύοντας με τις μαρτυρίες των συγγενών των θυμάτων που επέζησαν και τα ιστορικά ντοκουμέντα, ότι πραγματικά διώχθηκε και εξοντώθηκε. 2. Το γεγονός ότι η δίωξη ήταν άδικη και αντίθετη με τις αρχές του πολιτισμού και της προόδου και 3. Την απαίτηση για αναγνώριση και καταδίκη της γενοκτονίας του λαού του από τη διεθνή κοινότητα. Τότε όλοι πίστευαν ότι κάθε μια γενοκτονία αποτελεί ανεξάρτητο πολιτικό πρόβλημα που πρέπει να λυθεί ανεξάρτητα, χωρίς την ανάμειξη και τη συσχέτιση με άλλες πράξεις βίας σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα έθνη. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι Μια φωνή ενάντια στη γενοκτονία και η αναγνώρισή της από την Τουρκία όποτε κι αν επιτευχθεί να συνδεθεί με την κατεύθυνση εκδημοκρατισμού αυτής της χώρας. Αποτέλεσμα αυτού του καθεστώτος, γιατί περί καθεστώτος πρόκειται, η απέλαση ως σήμερα περισσοτέρων από 5.000.000 χριστιανών από τις πατρογονικές τους εστίες. Σήμερα στην Τουρκία δεν υπάρχουν περισσότεροι από 150.000 χριστιανοί. Με βάση τις μαρτυρίες και τα αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών και αναλύσεων των πληγέντων εθνικών ομάδων απαγγέλονται κατηγορίες : Για την εξόντωση 2.000.000 περίπου Αρμενίων ως αποτέλεσμα της σφαγής και των πορειών θανάτου την περίοδο 1915 1922 και από αυτούς οι μισοί την περίοδο 1915 1916. Για την απέλαση από τη μητρική τους γη και εξόντωση τουλάχιστον 750.000 Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης, της Ιωνίας, της Καππαδοκίας και του Πόντου κατά την περίοδο 1912 1922 , από τους οποίους 350.000 Έλληνες του Πόντου κατά την περίοδο 1916 1922. Για τη σφαγή περίπου 500.000 Αραμαίων/Ασσυρίων κατά την περίοδο 1914 1918 από τους οποίους περίπου 100.000 πιστοί της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Τα θύματα ήταν πολίτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι θύτες το στρατιωτικό καθεστώς προσκείμενο στο τουρκικό εθνικιστικό κόμμα Ένωση και Πρόοδος, γνωστοί και ως Νεότουρκοι και επίσης ο ιδεολογικός και πολιτικός κληρονόμος του, η κυβέρνηση της αντιπολίτευσης της Άγκυρας, ιδρυτής και ηγέτης της οποίας ήταν ο Κεμάλ Μουσταφά Ατατούρκ. Οι προσπάθειες για την ανάληψη ευθύνης για τις μαζικές εκτελέσεις, τις θηριωδίες και τους διωγμούς κατά την χρονική περίοδο 1919 1922 δεν οδήγησαν σε κανένα αποτέλεσμα. Οι δράστες παρέμειναν ουσιαστικά ατιμώρητοι. Έτσι οι σταδιακές ή εξουσιοδοτημένες εκτοπίσεις και σφαγές στάθηκαν αρνητικό προηγούμενο για τους συμμάχους νικητές του Α΄ και του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Αντί να ενισχυθεί η ασφάλεια των εθνικών μειονοτήτων και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ισότιμη συνύπαρξη των εθνικών ομάδων με διαφορετική θρησκεία και μέσα στον ίδιο χώρο, στο ίδιο κράτος, οι σύμμαχοι συμφώνησαν με τους Νεοτούρκους ως προς το εξής : Με τη μεσολάβηση και έγκριση των νικητριών δυνάμεων στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο και τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923) συναίνεσαν στον πλήρη εκτουρκισμό της Ανατολικής Θράκης και της Μικρασίας του Αιγαίου. Και πάλι το ίδιο συνέβη αργότερα με τους νικητές του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, όπου συνεχίστηκαν οι αναγκαστικές εκτοπίσεις και η εξόντωση περίπου 2.000.000 , το οποίο αποτέλεσε για τη συνέχεια ένα καλό παράδειγμα για την μετέπειτα δίωξη περισσοτέρων ανθρώπων. Η Τουρκική Δημοκρατία πάνω από τα θεμέλια που χτίστηκαν με τα οστά των μαρτυρικών λαών των Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυρίων, Κούρδων κ.ά. ποτέ δεν αποστασιοποιήθηκε από τους πολιτικούς υποκινητές και αυτουργούς των μαζικών σφαγών, Νεότουρκους για τη δράση, τις μεθόδους και την κουλτούρα των οποίων θα είχε σήμερα πολλά να μας διηγηθεί ο αείμνηστος Μικρασιάτης καθηγητής - ιστορικός Νεοκλής Σαρρής και να καταδικάσει τις εγκληματικές πράξεις τους. Επιπλέον, σε πολλούς από τους Νεότουρκους, οι οποίοι έλαβαν ενεργό μέρος στις επιχειρήσεις γενοκτονίας των λαών, μέσω της ειδικής οργάνωσης συμμορίας που συνέστησαν, απονεμήθηκαν τα υψηλότερα αξιώματα του κράτους και μέχρι σήμερα στην Τουρκία τιμούν τη μνήμη τους. Ξεκινώντας από τους Νεότουρκους η Μονοεθνική Τουρκία οδηγείται έτσι μέχρι σήμερα. Αυτό εκδηλώνεται μέχρι σήμερα στο επίπεδο της πολιτιστικής, εθνικο πολιτικής καταπίεσης και θρησκευτικών διαφορών. Ρατσιστικά συνθήματα όπως Η Τουρκία στους Τούρκους μπορεί και σήμερα να δει κανείς σε εφημερίδες μεγάλης κυκλοφορίας στην Τουρκία. Είναι ευχάριστο, ότι παρά την ποινική δίωξη και καταστολή Τούρκων διανοουμένων, υποστηρικτών των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων, αυτοί τα τελευταία χρόνια βρίσκουν το θάρρος να σπάσουν τα ιστορικά και κοινωνικά ταμπού και μνημονεύουν την εξόντωση των χριστιανικών λαών. Υπάρχει δε, η πίστη και η ελπίδα, ότι θα θρηνήσουν μαζί με όλους τους παθόντες λαούς και θα πορευτούν γρήγορα στη γραμμή ενάντια στη γενοκτονία και τις εκτοπίσεις. Από την άλλη πλευρά, και αυτό είναι παραδεκτό από όλους, το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής, στρατιωτικής και πνευματικής ελίτ - διανόησης της Τουρκίας εξακολουθεί πεισματικά να αρνείται τα ιστορικά γεγονότα και δημόσια εκφράζει την ικανοποίησή της για την εξόντωση των χριστιανικών πληθυσμών στη χώρα τους. Φαίνεται, ότι οι εκπρόσωποι των ανώτερων κύκλων απλά δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν τι σημαίνει μια ανεπανόρθωτη απώλεια, όπως συνέβη με την εξάλειψη της πολυμορφίας των πολιτισμών. Δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσουν το μέγεθος της ζημιάς που προκλήθηκε από την εγκαθίδρυση με τη βία μιας Μονοεθνικής Τουρκίας, σταδιακά και μέχρι σήμερα και που βαρύνει την πλάτη της σημερινής τουρκικής κοινωνίας.

Η προσπάθεια που καταβάλλεται σήμερα από όλους τους εμπλεκόμενους λαούς που υπέστησαν τη γενοκτονία πρέπει να στέκει μακριά από αντίποινα και ρεβανσισμούς. Ωστόσο, θεωρείται απαράδεκτο το γεγονός, ότι νομοθετικοί και κυβερνητικοί κύκλοι αρνούνται οποιαδήποτε ανάμειξη στο θέμα της γενοκτονίας. Η αποτελεσματική πρόληψη της γενοκτονίας απαιτεί αναθεώρηση της ιστορίας του παρελθόντος. Η εξόντωση των χριστιανικών εθνοτήτων την περίοδο 1912 1922 αποτελεί το ειδεχθέστερο μαζικό έγκλημα του 20ού αι. το οποίο παραμένει ατιμώρητο και ως εκ τούτου μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα προς μίμηση στο μέλλον. Η καταδίκη των εγκλημάτων αυτών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας με την Ελλάδα, την Αρμενία και όλους τους γείτονές της και θα χρησιμεύσει ως μέσο σταθεροποίησης και εδραίωσης της ειρήνης στο Αιγαίο και το Νότιο Καύκασο. Η άρνηση από την πλευρά της κυβέρνησης στην Τουρκία διαχρονικά να αναγνωρίσει νομοθετικά και πολιτικά τη γενοκτονία προσβάλλει τη μνήμη των θυμάτων και την αξιοπρέπεια των απογόνων τους, οι οποίοι είναι αποφασισμένοι σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε να απαιτήσουν να καταδικαστεί η γενοκτονία από ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα. Ελπίζουμε, ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας η οποία Γερμανία συναίνεσε με τη συμμαχία της με την Τουρκία και τη στάση της κατά το διάστημα 1912 1922 να διαπράξει τα εγκλήματα αυτά αλλά και οι άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα στηρίξουν τις πρωτοβουλίες των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Αραμαίων/Ασσυρίων, των Κούρδων, αλλά και των Τούρκων δημοκρατών, οι οποίες θα συμβάλλουν στην υπόθεση της διατήρησης της μνήμης των βασανισμένων θυμάτων και στη μελέτη της γενοκτονίας με επιστημονικούς όρους σε ότι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε αυτό το πλαίσιο χρειάζεται κατά τη γνώμη μας μια κοινή προσπάθεια με τη συγκέντρωση των πληροφοριών και όλου του υλικού της γενοκτονίας στην τουρκική και κουρδική γλώσσα περίπου το 40% του πληθυσμού της Τουρκίας σήμερα είναι κουρδικής καταγωγής - κατάλληλο για ανάγνωση και μελέτη για δραστηριότητες στις αίθουσες διδασκαλίας στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να εδραιωθεί κοινή συνείδηση στην Τουρκία, ότι η μαύρη σελίδα της γενοκτονίας πρέπει να εξαλειφθεί με την δική τους στάση από την ιστορία της χώρας και να αποτελέσει παράδειγμα προς αποφυγή στο μέλλον ...

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνεργασία μεταξύ ελληνικών και αρμενικών κοινοτήτων της διασποράς σε όλο τον κόσμο για την καταδίκη της γενοκτονίας. Η ιστορική σχέση ανάμεσα στους δύο λαούς είναι πολύ παλιά στο χρόνο. Αρκεί να θυμηθούμε, ότι ο βασιλιάς του Πόντου Μιθριδάτης ΣΤ΄ ο Ευπάτορας για την καταπολέμηση του επεκτατισμού της Ρώμης υπέγραψε συμφωνία με το βασιλιά της Αρμενίας Τιγκράν τον Μέγα, συμφωνία η οποία ενισχύθηκε όταν η κόρη του Μιθριδάτη Κλεοπάτρα παντρεύτηκε τον Τιγκράν τον Β΄. Η κόρη του βασιλιά του Πόντου έγινε βασίλισσα της Μεγάλης Αρμενίας. Κι όταν στον πόλεμο με τη Ρώμη, το έτος 89 μ.Χ. ο βασιλιάς Μιθριδάτης ηττήθηκε και οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τον Πόντο, ο Τιγκράν ο Β΄ πολέμησε εναντίον της Ρώμης και με τη βοήθεια του Μιθριδάτη ανέκτησε τη βασιλεία του. Ο Τιγκράν ο Β΄ συνένωσε την κοιλάδα της Κιλικίας με την Αρμενία, ενώ το ορεινό τμήμα της Κιλικίας, η οροσειρά του Ταύρου, πέρασε στο σύμμαχο βασιλιά του Πόντου, Μιθριδάτη τον ΣΤ΄.

Οι Επτά Εκκλησίες, οι επτά λύχνοι του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού έσβησαν. Η γη της Μικράς Ασίας, όπου πάνω από 3000 χρόνια ο ελληνικός πολιτισμός άνθισε, πάρθηκε με την εισβολή ξένων, των Τούρκων. Οι Τούρκοι βεβήλωσαν τη Μικρά Ασία με δύο κύματα : Ένα στο τέλος του 11ου αι. με τους Σελτζούκους και αργότερα στις αρχές του 13ου αι. με τους Οθωμανούς. Μέσα από τα εγκλήματα, τη βία, τη γενοκτονία και τους αναγκαστικούς εκτουρκισμούς, κατέσχεσαν τις περιουσίες των ιδιοκτητών Ελλήνων, Αρμενίων, Κούρδων και Αράβων -, πολλοί εκ των απογόνων των οποίων σήμερα ζουν στην ξενιτιά. Οι Ουϊγούροι, ένα τουρκικό φύλο των τουρκο μογγολικών ομάδων εγκαταστάθηκαν τον 8ο αι. μ.Χ. στο Τουρκεστάν, αφήνοντας πίσω την πατρίδα τους την Μογγολία. Οι Σελτζούκοι, μια νομαδική φυλή κτηνοτρόφων και ένα μέρος των Ουϊγούρων έφτασε στη Μεσοποταμία το σημερινό Ιράκ όπου υπηρέτησε ως μισθοφορικό τμήμα τους χαλίφηδες της Βαγδάτης. Κατά την επαφή τους με τον προηγμένο πολιτισμό των Περσών και των Αράβων εμπλούτισαν το πενιχρό λεξιλόγιό τους δανείζοντας από την αραβική γραφή και δεχόμενοι το ισλάμ, παραμένοντας ωστόσο, νομάδες πολεμιστές. Ο αρχηγός τους Αλπ Αρσλάν (1063 1072) έφερε σε επαφή όλες τις φυλές των Σελτζούκων εισβάλλοντας στην Αρμενία το έτος 1064, καταστρέφοντας την πρωτεύουσά της Ανί. Αμέσως μετά κατέκτησαν τη Γεωργία και εισέβαλαν στο Βυζάντιο. Το 1071 στο Ματζικέρτ, κοντά στα σύνορα της Τουρκίας σήμερα με το Ιράν νίκησαν τους Βυζαντινούς συλλαμβάνοντας τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ΄ το Διογένη. Εκμεταλευόμενοι τη σύγχυση, οι Σελτζούκοι κατέκτησαν το μεγαλύτερο μέρος των Βυζαντινών επαρχιών της Μικράς Ασίας στις οποίες ποτέ δεν έζησαν στο παρελθόν Τούρκοι. Σε αυτές τις περιοχές της Μικράς Ασίας, ξένες εντελώς προς αυτούς, οι Σελτζούκοι δημιούργησαν πολλά εμιράτα. Λίγο αργότερα οι Βυζαντινοί και οι Σταυροφόροι απέλασαν τους Τούρκους από αυτά και κατάργησαν τα εμιράτα, όλα εκτός ενός : του Εμιράτου του Ικονίου σήμερα πόλη Konya που το ονόμασαν Εμιράτο των Ρουμ (Rum), δηλαδή Χώρα των Ρωμαίων. Η εισβολή του Τζενγκίζ Χαν (1167 1227) εξανάγκασε ένα άλλο τουρκικό φύλο με επικεφαλής τον Σουλεϊμάν Σαχ να εγκαταλείψει το Τουρκεστάν και να κινηθεί προς τα δυτικά. Αυτό το φύλο προσπάθησε να εγκατασταθεί στη Μικρά Ασία, αλλά εκδιώχθηκε από τους Αρμένιους και τους Κούρδους. Ο Σουλεϊμάν Σαχ πνίγηκε κατά τη διέλευσή του από τον Ευφράτη ποταμό και τάφηκε εκεί στη θέση που μέχρι σήμερα ονομάζεται Turk Mezari δηλ. Ο τάφος του Τούρκου, ονομασία που αποδεικνύει και μόνο από τον τίτλο της, ότι οι Τούρκοι στις περιοχές αυτές ήταν ξένοι. Στη συνέχεια αυτό το φύλο προχώρησε και εγκαταστάθηκε στο Σουλτανάτο Ρουμί ως συνοριοφυλακή. Ο εγγονός του Σουλεϊμάν, Οσμάν (1259 1326) πήρε τον τίτλο σουλτάνος και συνέδεσε το όνομά του με μια νέα ονομασία του κράτους τους που έγινε γνωστή ως Οθωμανική.

Οι ηγέτες τους σύντομα συνειδητοποίησαν ότι είναι μόνο μια μικρή ομάδα ένοπλων εισβολέων σε μια ξένη χώρα και θα ήταν πολύ δύσκολο να κρατούν στα χέρια τους το σύνολο της χώρας, την οποία κατέκτησαν με τη βία και ακόμη περισσότερο, ώστε να συνεχίσουν να κατακτούν νέα εδάφη, αν δεν λάβουν ειδικά και έκτακτα μέτρα. Από τότε άρχισαν να εφαρμόζουν μεθόδους που ήταν άγνωστες πριν στην ιστορία. Τα βασικά μέτρα που έλαβαν ήταν τα εξής :

1.      Υιοθέτησαν την απάνθρωπη μέθοδο της απαγωγής παιδιών. Βίαια άρπαζαν νεαρά αγόρια από τις χριστιανικές οικογένειες των υποδουλομένων λαών, στην αρχή Ελλήνων, Αρμενίων κι αργότερα Σέρβων, Βουλγάρων και Αλβανών στέλνοντάς τα να μεγαλώσουν σε ειδικά στρατόπεδα. Στα παιδιά έλεγαν ότι ήταν γιοι του σουλτάνου και ότι αν πεθάνουν στη μάχη, θα πάνε στη συνέχεια στον ουρανό. Με τον τρόπο αυτό τα μετέτρεψαν σς φανατικούς Τούρκους οι οποίοι ήδη διαποτισμένοι με το πνεύμα της άγριας Τουρκίας, ενώ αποκόπτονταν από την ίδια τη φυλή τους χωρίς καν να το γνωρίζουν. Ήταν οι γνωστοί Γενίτσαροι.

2.      Ονόμαζαν το κράτος τους ιερό, τον πόλεμο για την υπεράσπισή του επίσης ιερό και τον οποίο παρέτασαν ως αναγκαστικό για την καταπολέμηση των απίστων. Έτσι, όλοι πολεμούσαν για την πίστη. Για παράδειγμα, τη Σμύρνη την ονόμαζαν Γκιαούρ Ιζμίρ δηλ. Σμύρνη των απίστων επειδή εκεί ζούσαν πολλοί Έλληνες, Αρμένιοι και Ευρωπαίοι.

3.      Υπέβαλαν συστηματικά σε σφαγή εκατομύρια ιθαγενών κατοίκων της Μικράς Ασίας προκειμένου να αλλάξουν τον εθνογραφικό χαρακτήρα και την εικόνα της περιοχής.

Στη διάρκεια 7 αιώνων τουρκικής κατάκτησης στη Μικρά Ασία σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις αφανίστηκαν με αυτό τον τρόπο 16 20 εκατομμύρια Ελληνες, τουλάχιστον 2,3 εκατομμύρια Αρμένιοι και περισσότεροι από 2 εκατομμύρια Κούρδοι και Άραβες. Μόνο κατά τη διάρκεια ενός αιώνα, του 20ού αι., εξοντώθηκαν περίπου 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι και 1 εκατομύριο Έλληνες... γράφει ο Αρμένιος ιστορικός Ε. Αγκανεσιάν σε άρθρο του στο περιοδικό Βυζαντινή κληρονομιά. Οι Τούρκοι κατέλαβαν τη Μικρά Ασία και συνεχίζουν να μένουν μέχρι σήμερα εκεί, όπου ο ελληνικός πολιτισμός ήκμασε 2000 χρόνια πριν την άφιξη του πρώτου Τούρκου σ αυτήν. Στο παρελθόν οι Έλληνες κατακτήθηκαν από Ρωμαίους κι από Φράγκους, αλλά από τον ελληνικό πολιτισμό αυτοί διδάχθηκαν και τον παραδέχθηκαν ως ανώτερο πολιτισμό για να πατήσουν στα θεμέλιά του και να χτίσουν στη συνέχεια το δικό τους. Οι Τούρκοι δεν έκαναν ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Δεν θα μπορούσαν να κυβερνήσουν δίκαια και με βάση την αποδοχή της αρχής της πολυπολιτισμικότητας τους λαούς που κατέκτησαν. Νόμοι γι αυτούς δεν υπήρχαν. Στην πρωτεύουσα ο νόμος ταυτίστηκε με τις επιθυμίες και την απολυταρχία του σουλτάνου. Στις επαρχίες οι τοπικοί Τούρκοι διοικητές αυθαιρετούσαν εις βάρος του δικαίου των υποδουλωμένων. Είναι γνωστή η δράση των Ζεϊμπέκηδων στην περιοχή της Λυδίας που συχνά κινούνταν εναντίον της αυθαιρεσίας των Τούρκων βαλήδων, καϊμακάμηδων, μπέηδων, αγάδων και άλλων αξιωματούχων αποδίδοντας το δίκαιο των φτωχών και αδύναμων ραγιάδων με την δύναμη των όπλων. Τα μόνα μέσα που χρησιμοποιούσαν για να συγκρατήσουν τους ανθρώπους μέσα σε αυτή την πολυεθνική αυτοκρατορία ήταν η υπακοή, η βία, το μακελιό και η σφαγή αδιακρίτως και κυρίως αθώων. Όποιος δεν ήταν Τούρκος ήδη ήταν ένοχος. Οι κατακτημένοι λαοί μισούσαν ιδιαίτερα την τουρκική διοίκηση. Οι προσδοκίες τους το συντομώτερο δυνατό να απαλλαγούν από αυτή την τρομερή δύναμη ήταν φυσικές και δικαιολογημένες. Οι Τούρκοι δεν ήταν σε θέση να απορροφήσουν και να δεχτούν τις διάφορες εθνότητες, δεν ήταν σε θέση να κρίνουν δίκαια, ούτε να αντιμετωπίσουν ανταγωνιστικά εκείνα τα έθνη που ήταν οικονομικά ανθηρά, διότι όλο σχεδόν το εμπόριο βρισκόταν στα χέρια των Ελλήνων, των Αρμενίων και λίγων Εβραίων. Οι Τούρκοι απλά ασχολούνταν με εκβιασμούς, λεηλασίες και δολοφονίες των υποδουλωμένων λαών. Συνέπεια όλων αυτών ήταν μια σειρά επαναστάσεων, στα Βαλκάνια κυρίως, για την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό που χρησίμευσαν ως πρόδρομοι της ελληνικής επανάστασης του 1821. Αποτέλεσμα αυτών των επαναστάσεων ήταν η διαμόρφωση αρκετών ανεξάρτητων κρατών.

Το 1908 ξέσπασε η Επανάσταση των Νεοτούρκων αναγκάζοντας το σουλτάνο να αποδεχθεί σύνταγμα. Αυτή η επανάσταση έγινε με συμμετοχή του στρατού και απόντος του λαού. Παρά το φαινομενικό του φιλελευθερισμού αυτής της επανάστασης, στον τομέα του δικαίου συνεχίστηκαν να αναπτύσσονται οι ίδιες φυγόκεντρες τάσεις και η απολυταρχία του σουλτάνου. Για να αποφευχθεί η απώλεια περιοχών όπου ζούσαν πληθυσμοί μη τουρκικής φυλής και να δημιουργηθεί ένα μονοεθνοτικό τουρκικό κράτος, οι Νεότουρκοι έθεσαν ως στόχο να απαλλαγούν από τους ανθρώπους των άλλων εθνοτήτων. Η πιο προσφιλής μέθοδος γι αυτούς ήταν η γενοκτονία. Τέτοιες περιοχές, όπως προαναφέραμε ήταν η Ανατολική Θράκη, η Αιγαιακή Μικρά Ασία και ο Πόντος, περιοχές όπου οι Έλληνες είχαν την πλειοψηφία, η ανατολική περιοχή της Μικράς Ασίας, όπου οι Αρμένιοι αποτελούσαν την πλειοψηφία και η νοτιοανατολική περιοχή της Μικράς Ασίας, όπου το κουρδικό στοιχείο ήταν σχεδόν 100%.

Στην εφημερίδα του Λονδίνου The Times στις 03.10.1911 δημοσιεύθηκε έκθεση σχετικά με το έργο των Νεοτούρκων, του κόμματος του Κογκρέσου Ένωση και Πρόοδος που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη κατά τη συνεδρίαση αυτή αποφασίστηκε να καταφύγει η Τουρκία στον εκτουρκισμό Turkized όλων των υπό κατάκτηση λαών που δεν είχαν την τουρκική ιθαγένεια ή τη μείωσή τους και να το πράξουν αυτό με τη δύναμη των όπλων. Η πρώτη αφορμή για τις διώξεις ήταν ο Βαλκανικός πόλεμος του 1912 1913. Άρχισαν οι απελάσεις, οι ληστείες, οι εμπρησμοί και οι φόνοι από τις αρχές εναντίον των Ελλήνων. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγκάστηκε στις 25 Μάη 1914 να ενημερώσει ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία τελεί υπό διωγμό και ως ένδειξη πένθους για τη βία και τις δολοφονίες εναντίον των Ελλήνων, έκλεισε όλες τις εκκλησίες και τα σχολεία που ανήκαν στη δικαιοδοσία και αρμοδιότητά του. Ιδιαίτερο ζήλο στις εκκαθαρίσεις εναντίον των Ελλήνων επέδειξε ο Ταλαάτ πασάς υπουργός εσωτερικών του σουλτάνου. Τα θύματα αυτής της περιόδου ήταν 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι, εκ των οποίων 1 εκατομμύριο ήταν Έλληνες.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τα συμμαχικά κράτη αναγνώρισαν ότι οι περιουσίες, η αξιοπρέπεια και η ζωή των Ελλήνων πολιτών στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν μπορεί να προστατεύεται από την κυβέρνηση αυτού του κράτους και ως εκ τούτου διέταξε να παραπέμψει τις περιοχές της Ελλάδας, της Ανατολικής Θράκης και της περιοχής της Σμύρνης να απαλλαγούν από την τυραννία του τουρκικού κράτους σε αυτές τις περιοχές, ο μεγαλύτερος πληθυσμός των οποίων ήταν Έλληνες. Η απαίτηση αυτή επισημοποιήθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών. Την ίδια χρονική στιγμή δημιουργήθηκε και η ανεξαρτησία της περιοχής του Πόντου. Ο πρόεδρος του Συμβουλίου των Συμμαχικών Δυνάμεων Αλεξάντρ Μιλεράν το 1920 δήλωσε : Η τουρκική κυβέρνηση όχι μόνο παραβίασε το καθήκον της να προστατεύσει τους πολίτες της μη τουρκικής ιθαγένειας, αλλά υπάρχουν αρκετά στοιχεία ότι η ίδια έχει οργανώσει βίαιες πράξεις που διαπράχθηκαν από ανθρώπους της κατά αυτών που όφειλε να προστατεύσει. Γι αυτό το λόγο οι σύμμαχοι αποφάσισαν να απελευθερώσουν από τον τουρκικό ζυγό όλες τις περιοχές όπου το μεγάλο μέρος των κατοίκων δεν είναι τουρκικής ιθαγένειας. Η Συνθήκη των Σεβρών υπογράφηκε επίσης από την τουρκική κυβέρνηση, αλλά ο Μουσταφά Κεμάλ αρνήθηκε να την παραδεχθεί. Με την στήριξη κάποιων συμμαχικών δυνάμεων ξεκίνησε πόλεμο κατά της Ελλάδας. Χάρη σ ένα παιχνίδι αντιθέσεων μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων με οικονομικά κυρίως ανταλλάγματα και κίνητρα ο Κεμάλ κατάφερε να αγοράσει όπλα από τη Γαλλία και την Ιταλία καθώς και να λάβει στρατιωτική βοήθεια από τους μπολσεβίκους του Λένιν περίπου 10 εκατομμύρια ρούβλια σε χρυσό, όπλα και πυρομαχικά. Έτσι ανασυντάχθηκε και επέστρεψε στη μάχη. Ο πόλεμος αυτός διήρκεσε 40 μήνες και έληξε με ήττα των Ελλήνων. Στις 8 Σεπτεμβρίου 1922 οι Τούρκοι εισέβαλαν στη Σμύρνη όπου είχαν συγκεντρωθεί για να φύγουν στην Ελλάδα πρόσφυγες από όλα τα μέρη της Μικράς Ασίας. Η Σμύρνη πυρπολήθηκε και αμέσως μετά άρχισε η σφαγή Ελλήνων και Αρμενίων. Ακολούθησαν φρικιαστικές σκηνές τη σφαγή αυτή. Οι γονείς κρατούσαν τα παιδιά τους από το μέρος της θάλασσας στην παραλία της Σμύρνης έτοιμοι να πέσουν μαζί με αυτά στο νερό αν χρειαστεί για να αποφύγουν το βιασμό και τη σφαγή. Η θάλασσα βάφτηκε με αίμα. Ο επίσκοπος Χρυσόστομος υποβλήθηκε σε βασανιστήρια και θανατώθηκε. Το τουρκικό γιαταγάνι δεν κατάφεραν να αποφύγουν ούτε γέροι, ούτε γυναίκες, ούτε παιδιά. Τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1922 οι Τούρκοι πυρπόλυσαν τις ελληνικές, αρμενικές και ευρωπαϊκές συνοικίες της πόλης της Σμύρνης και έσφαξαν τους χριστιανούς. Ο αριθμός των νεκρών κατά τη διάρκεια των 7 ημερών πογκρόμ ήταν περίπου 100.000 άνθρωποι. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια του εμπρησμού και της σφαγής οι Βρεττανοί παρακολουθούσαν από τα πολεμικά τους πλοία τους βανδαλισμούς, ενώ είχαν πάρει εντολή να μην παρεμβαίνουν σε ότι κι αν συμβεί. Ο γενικός πρόξενος των Η.Π.Α στη Σμύρνη Τζόρτζ Χόρτον στο βιβλίο του Η κατάρα της Ασίας - έκδ. Bobbs & Merryl, Indianapolis, 1925 προσπαθεί να δώσει μια μετριοπαθή περιγραφή των φρικαλεοτήτων των Τούρκων : εγκλήματα που για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο προκαλούν μόνο φρίκη και αηδία... Μια από τις κυριώτερες εντυπώσεις μου ήταν η αίσθηση ντροπής για το ότι ανήκω στην ανθρώπινη φυλή.... Η αμερικανική εφημερίδα New York Times στις 21.09.1979 έγραψε : Σύμφωνα με τις τελευταίες στατιστικές ο χριστιανικός πληθυσμός της Τουρκίας από 4,5 εκατομμύρια μειώθηκε στις αρχές του αιώνα σε 150.000. Έλληνες παρέμειναν όχι περισσότεροι από 7.000, ενώ το 1923 υπήρχαν 1,2 εκατομμύρια....

Σταυρούπολη - Βόρειος Καύκασος, 2013

www.ktdrus.gr