ΤΟ ΠΑΝΕΡΙ ΜΕ ΤΙΣ ...ΟΧΙΕΣ

του Κωνσταντίνου Ν. Θώδη*

Ο ελληνισμός στη μακραίωνη ιστορία του σημαδεύτηκε από δύο μεγάλες τραγωδίες : την κατάκτηση της Ελλάδας από τους Ρωμαίους το 146 π.Χ και την Άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1453 μ.Χ. Η πτώση της Βασιλεύουσας δεν επέτρεψε στις υγιείς δυνάμεις του ελληνισμού να επιτύχουν την εθνική αναγέννηση ,ενώ δημιούργησε μια νέα ομάδα κατακτητών στο εσωτερικό , τους Κοτζαμπάσηδες , που βάλθηκαν να αφανίσουν ότι ελληνικό υπήρχε .Μέχρι τον 9ο αι. μ.Χ δεν υπήρχε ενιαίο εθνικό κέντρο εξουσίας για τον ελληνισμό . Η Κωνσταντινούπολη που χτίστηκε το 330 μ.Χ πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης του Βύζαντα του Μεγαρέα , γίνεται πρωτεύουσα του ελληνικού έθνους περίπου 500 χρόνια μετά την ίδρυσή της . Η γλώσσα που επικρατεί στο Βυζάντιο , χρησιμοποιείται και διαδίδεται ευρέως στο λαό είναι η ελληνική . Παράλληλα , εκεί ,στην Κωνσταντινούπολη , τον 9ο αι. μ.Χ και κάτω από συνθήκες άθλιας πολιτικής και θρησκευτικής προπαγάνδας άνθισε και έλαμψε η Ορθοδοξία . Ο ελληνισμός διατηρήθηκε και μεγαλούργησε χιλιάδες χρόνια σε αυτή την περιοχή , όχι από την εξυπνάδα του Οδυσσέα και την αυτοθυσία του Λεωνίδα , όχι από την σοφία του Πλάτωνα και τη διάνοια του Μεγάλου Αλεξάνδρου , όχι από τον πατριωτισμό του Υψηλάντη και την ανδρεία του Νικηταρά ,αλλά από την παρουσία και εδραίωση της ελληνικής γλώσσας ως κατ εξοχήν μέσου διασποράς του ελληνικού πολιτισμού σε όλο τον κόσμο . Σε αυτή τη γλώσσα , τη γλώσσα της ποίησης , της πεζογραφίας , της εκκλησιαστικής λατρείας , της υμνογραφίας και όλων των επιστημών που καλλιεργήθηκε αδιάκοπα για 3000 χρόνια όσο καμιά άλλη , οι Έλληνες , αλλά και όλος ο κόσμος χρωστάμε τα πάντα .Στην αρχαιότητα τα μεγάλα κέντρα πολιτισμού , η Αθήνα , η Σπάρτη , η Πέλλα , η Κόρινθος , η Θήβα , η Σάμος , η Κως , η Ρόδος , η Κνωσσός , οι Μυκήνες , η Έφεσος , η Μίλητος , η Πριήνη , η Πέργαμος , οι Συρακούσες , ο Ακράγαντας , η Σελινούντα και πολλές άλλες ελληνικές πόλεις στάθηκαν τείχος απόρθητο απέναντι στην επέλαση των αποικιοκρατικών και σατραπικών καθεστώτων της Ανατολής ( Πέρσες , Λυδοί κ.ά. ) και του βορρά ( Σλάβοι , Σκύθες , Άβαροι κ.ά. ). Η αυτοκρατορική πρωτεύουσα του Βυζαντίου παίρνοντας τη σκυτάλη από την αρχαιότητα μεταλαμπάδευσε την ελληνική γλώσσα και διαφώτισε αρχικά τις κοινωνίες της ανατολής και της δύσης και μετέπειτα του βορρά με το μεγαλείο του ορθόδοξου χριστιανικού ανθρωπισμού . Η έξαρση του πολιτισμικού πνευματικού και γλωσσικού ελληνικού στοιχείου τον 9ο αι. στην Κωνσταντινούπολη ανησύχησε τους Λατίνους . Δεν μπορούν να δεχτούν ότι στο ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας υπάρχει πρωτεύουσα πόλη που χτίστηκε πάνω στα ερείπια μιας άλλης αρχέγονης ελληνικής πόλης του Βυζαντίου η οποία ιδρύθηκε 2000 χρόνια πριν . Ανησυχούσαν γιατί η κατάσταση έτσι όπως εξελίσσεται οδηγεί σε μια νέου τύπου και δομής αυτοκρατορία μεγαλύτερη ακόμη κι από αυτή του Μεγάλου Αλεξάνδρου . Αυτή η ανησυχία τους αρχικά μετατρέπεται σε μίσος και προσπαθούν να πλήξουν το κύρος και την αξιοπρέπεια του ελληνισμού δίχως αποτέλεσμα . Και πάλι ο ελληνισμός παίρνει τις τύχες στα χέρια του διασφαλίζοντας τη μελλοντική του ύπαρξη χάρη στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας , της γλώσσας των προγόνων του . Φωτεινό παράδειγμα το έργο του Θεοφάνη του Ομολογητή που μεταφράζεται από τα ελληνικά στα λατινικά . Ένας άλλος χρονικογράφος της εποχής , ο Γεώργιος Μοναχός , μας άφησε ως παρακαταθήκη ένα εξαιρετικού πνευματικού κάλλους χρονικό που εξιστορεί σημαντικά γεγονότα από τη ζωή των Πρωτοπλάστων μέχρι και το θάνατο του αυτοκράτορα Θεόφιλου (9ος αι. ) . Ο Γεώργιος επηρέασε βαθιά και τις αρχές της ρωσικής φιλολογίας .Η πλήρης εδραίωση της ελληνικής γλώσσας αρχίζει από την εποχή του Θεοδοσίου Β (408 450 μ.Χ ) και της αυτοκράτειρας Ευδοκίας , επιφανούς Αθηναίας λόγιας .Η λατινική αρχίζει να παραγκωνίζεται και η ελληνική ανακηρύχτηκε ως επίσημη γλώσσα της αυτοκρατορίας . Δίχως την ελληνική γλώσσα η Ορθοδοξία ίσως παρέμενε ένα τοπικό θρησκευτικό δόγμα . Στην εποχή του αυτοκράτορα Ηράκλειου ( 610 717 μ.Χ ) εμφανίζεται ο Γεώργιος Πισίδης , ιστορικός και ποιητής . Έγραψε τα έργα : Η εκστρατεία του Ηρακλείου κατά των Περσών , Οι επιθέσεις των Αβάρων , Ηρακλειάδα και Εξαήμερο . Τα έργα του Πισίδη επηρέασαν βαθιά τους διανοούμενους της εποχής του , αλλά και τους μεταγενέστερους . Θεωρείται ο σημαντικότερος ποιητής όλων των εποχών στην ιστορία του Βυζαντίου .Αλλά και άλλοι πνευματικοί άνθρωποι θα λάμψουν με την παρουσία τους εμπλουτίζοντας και διευρύνοντας το πολιτισμικό δυναμικό της αυτοκρατορίας όπως ο Ιωάννης Αντιοχείας , χρονικογράφος , ο Μάξιμος ο Ομολογητής , ο Αναστάσιος ο Σιναϊτης , ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος , ιστορικός και γεωγράφος , ο επίσκοπος Νεαπόλεως Λεόντιος , ο Ανδρέας ο Κρητικός , υμνογράφος κ.ά. Από την εποχή των Ισαύρων ( 717 867 μ.Χ ) μέχρι τα χρόνια της Μακεδονικής Δυναστίας ( 867 1081 μ.Χ ) ο ελληνισμός αναπτύσσεται παράλληλα με τις παρακαταθήκες της αρχαιότητας και ακτινοβολεί μέσα από τον ορθόδοξο ανθρωπισμό . Οι Λατίνοι δεν ησυχάζουν . Καιροφυλαχτούν για να χτυπήσουν ύπουλα την Κωνσταντινούπολη και να ανακόψουν το ρεύμα της πολιτισμικής ακμής που έτεινε να εδραιωθεί μόνιμα για τους κατοίκους της . Το Σχίσμα ( 1054 μ.Χ ) ,οι Σταυροφορίες (12ος 13ος αι. ) και η Άλωση της Πόλης ( 1453 μ.Χ ) τα οποία ακολούθησαν είναι ενδεικτικά των μοχθηρών και αιμοβόρων σχεδίων της Ρώμης . Βέβαια , υπήρξαν και άλλα γεγονότα που μεσολάβησαν , όπως η Στάση του Νίκα , το κλείσιμο της Σχολής των Αθηνών , οι Εικονομαχίες που δεν επέφεραν το επιθημητό για τους Λατίνους αποτέλεσμα .Δεν είναι σύμπτωση που εννέα Πάπες της Ρώμης φέρουν το όνομα Ουρβανός . Είναι γνωστό το λαϊκό γνωμικό Καλύτερα μουσουλμανικό σαρίκι , παρά παπική τιάρα .Ακολούθησε η μακρά περίοδος της Τουρκοκρατίας με την ανοχή των Λατίνων που απαλλάχθηκαν πλέον από το βάρος των Ελλήνων που τους κρατούσε ακόμη και στην περίοδο την μετά το 146 π.Χ στη σκιά και το περιθώριο . Το 1715 ξεσπά ο Τουρκοβενετικός πόλεμος . Οι Τούρκοι κυριεύουν την Πελοπόννησο ,πολιορκούν την Κέρκυρα , ενώ οι Βενετσιάνοι παίρνουν την Πρέβεζα και τη Βόνιτσα . Την ίδια περίοδο με την παρουσία του τσάρου Μεγάλου Πέτρου στη Ρωσία , δεν υπάρχει ουσιαστική βοήθεια προς τους Έλληνες ,παρά μόνο υποσχέσεις . Εξαίρεση αποτελεί η Συνθήκη του Πασσάροβιτς όπου ο τσάρος παραχωρεί κάποια προνόμια στους Έλληνες που ζουν στο παλάτι . Το 1772 ο σουλτάνος επιβάλλει μεγάλο χαράτσι στους ραγιάδες . Πριν , το 1729 , ιδρύονται στη Βόρεια Ελλάδα προξενεία των Μεγάλων Δυνάμεων που στην ουσία αποτελούν φωλιές κατασκόπων . Ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποιος θα ελέγχει τα λιμάνια της Πελοποννήσου και της Αιτωλοακαρνανίας . Το 1740 οι Γάλλοι εδραιώνουν την κατοχή τους με τον έλεγχο της Δυτικής Ελλάδας από την Πελοπόννησο μέχρι την Ήπειρο . Στη Βόρεια Ήπειρο αρχίζουν άγριοι διωγμοί των Ελλήνων με μαζικούς εξισλαμισμούς . Ο Κοσμάς ο Αιτωλός - Μέγα Δένδρο Απόκουρου 1714 - ξεκινά την εθναποστολική του δράση σε ολόκληρη τη Στερεά , τη Ρούμελη και την Ήπειρο και ζωντανεύει στις καρδιές των Ελλήνων την ελπίδα για ελευθερία και αναγέννηση του έθνους με μοναδικό του όπλο τα γράμματα , την ξεχασμένη γλώσσα των Ελλήνων . Το 1762 ανεβαίνει στο θρόνο της Ρωσίας η Αικατερίνη Β . Ο ελληνισμός στηρίζει τις ελπίδες του στο ξανθό γένος που για μια ακόμη φορά τον απογοητεύει . Μεγάλες αποστολές Ρώσων πρακτόρων , κατασκόπων και προπαγανδιστών κατεβαίνουν στην Ελλάδα και τις υπόλοιπες Βαλκανικές χώρες το 1766 . Βασικός σκοπός των πρακτόρων είναι να ανιχνεύσουν την πολιτικοστρατιωτική κατάσταση στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες υπό Οθωμανική κατοχή χώρες και να πάρουν με το μέρος τους τον πληθυσμό . Ο Γεώργιος Παπαζώλης είναι ένας από αυτούς . Το 1768 ξεσπά ο ρωσοτουρκικός πόλεμος . Οι Κοτζαμπάσηδες αλωνίζουν στον ελληνικό χώρο και οι υποσχέσεις των Ρώσων συνεχίζονται χωρίς κανένα θετικό αποτέλεσμα . Τα ρωσικά πολεμικά πλοία περνούν στο Αιγαίο , φτάνουν στα λιμάνια της Πελοποννήσου και ξεσηκώνουν τους Έλληνες . Είναι τα γνωστά Ορλωφικά . Μετά την αποτυχία τους εγκαταλείπουν τους Έλληνες στην τύχη τους και έρμαιο στα χέρια των αιμοβόρων αρπακτικών του σουλτάνου . Ακολουθούν σφαγές , αιχμαλωσίες , δουλεμπόριο , καταστροφή των καλλιεργειών , πυρπόλυση των ελληνικών πλοίων κ. ά. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της παρέμβασης του ξανθού γένους που βύθισε εκ του αποτελέσματος το γένος πιο βαθιά στη μαύρη σκλαβιά . Η Πελοπόννησος σχεδόν αφανίζεται , το ίδιο η Ήπειρος και η Ακαρνανία όπου ο λιμός θερίζει . Πολλοί μεταναστεύουν στην Ευρώπη ,κυρίως διανοούμενοι που εγκαθίστανται εκεί για να επιστρέψουν ελάχιστοι μετά την απελευθέρωση . Με τη συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζή ( 21 Ιουλίου 1774 ) οι Έλληνες παίρνουν μια ανάσα για να ανασυγκροτήσουν τις δυνάμεις τους στην ξηρά και τη θάλασσα .Η φλόγα της ελευθερίας σιγοκαίει και ζεσταίνει τις ψυχές των υπόδουλων από τη δράση του Κοσμά του Αιτωλού όπως προαναφέραμε. Ήδη από το 1755 ο Κοσμάς ιδρύει σχολειά στην Ήπειρο και στην Αλβανία και εμψυχώνει τους Έλληνες παρά τη λυσσαλέα αντίδραση κυρίως των Εβραίων τοκογλύφων , αλλά και των Βενετσιάνων προυχόντων και προεστών που κατέχουν υψηλές θέσεις εξουσίας . Τον κατηγορούν ως πράκτορα των Ρώσων και με διάφορα τεχνάσματα και συκοφαντίες προσπαθούν να τον εξοντώσουν . Στη Ζάκυνθο τον κατηγορούν ως αιρετικό , ενώ οι Κοτζαμπάσηδες του ανοίγουν φάκελο στην ασφάλεια ως κατασκόπου ξένης δύναμης . Απελαύνεται από την Κέρκυρα μετά από κάποια περιοδεία του στο νησί έπειτα από τις ψεύτικες κατηγορίες των Κοτζαμπάσηδων και των υποκινητών τους . Ο λαός τον στηρίζει και τον δέχεται ως διαφωτιστή και εθνεγέρτη και ο λαός πάντοτε αποτελεί τη μεγαλύτερη κρυφή και απρόβλεπτη δύναμη . Αντέχει στις απανωτές επιθέσεις και δολιότητες μέχρι το 1779 , όταν απόρρητες εκθέσεις των Βενετσιάνων διοικητών του δένουν ασφυκτικά όλο και περισσότερο τη θηλειά στο λαιμό . Πριν από αυτή τη χρονολογία έχει γνωρίσει τον Αλή - πασά , ο οποίος μαγεύεται από την προσωπικότητα και την αγιοσύνη του . Τα λόγια του πατρο Κοσμά μετά από παραίνεση του Αλή αποδείχθηκαν προφητικά για τον δεύτερο : Θα γίνεις κυρίαρχος της Ηπείρου , της Ακαρνανίας και της Αλβανίας , αλλά θα πας με κόκκινα γένια στην Κωνσταντινούπολη ... . Δυστυχώς , οι Εβραίοι τοκογλύφοι και τελώνες μαζί με τους Βενετσιάνους εμπόρους και μεσίτες και τους Κοτζαμπάσηδες , όλοι σε διατεταγμένη υπηρεσία ,τον συκοφαντούν στους Τούρκους ότι ξεσηκώνει το λαό σε επανάσταση και εκείνοι αρπάζουν την ευκαιρία να τον συλλάβουν , όπως συνέλαβαν οι Ρωμαίοι τον Ιησού με τις ψεύτικες κατηγορίες των Εβραίων γραμματέων και Φαρισαίων υποκριτών και στις 24 Αυγούστου 1779 απαγχονίζεται στο χωριό Καλικόντασι της Βόρειας Ηπείρου . Πιο πέρα , σ ένα μικρό ξωκλήσι φυλάσσονται μέχρι σήμερα τα άγια οστά του .Εκεί , λοιπόν , στα άγια ελληνικά χώματα τα ποτισμένα με αίμα ελληνικό ,εκεί κοντά στο Βουθρωτό και την Απολλωνία , μαρτύρισε μια από τις μεγαλύτερες μορφές όλων των εποχών στην ιστορία του ελληνισμού των χριστιανικών χρόνων . Ο εθνομάρτυρας και δάσκαλος του γένους πατρο Κοσμάς ο Αιτωλός . Κράτησε ο ίδιος με το έργο του ζωντανές τις ελπίδες της εθνικής ανάτασης και αναγέννησης με τη διατήρηση της γλώσσας και της πίστης , αλλά και με τον πατριωτισμό του αναπτέρωσε το χαμένο ηθικό των Ελλήνων για το ποθούμενο . Η διατήρηση και καλλιέργεια της γλώσσας αποτελεί το κύριο στοιχείο κατά της αμάθειας και της δουλείας . Η αμάθεια και η απώλεια της ιστορικής ταυτότητας ενός λαού οδηγεί στην εξάρτηση και τελικά στη δουλεία και τον αφανισμό του . Αυτό το γνώριζε καλά ο πατρο Κοσμάς . Πρώτα πεθαίνει η γλώσσα ενός λαού και μετά αφανίζεται ο ίδιος . Τα ίδια αυτά ερπετά που μοναδικό σκοπό είχαν να εξαφανίσουν από προσώπου γης το γένος των Ελλήνων , απλά και μόνον επειδή άλλαξε τον προσανατολισμό του ανθρώπου από την ύλη στο πνεύμα , από τις άναρθρες κραυγές στο λόγο , από τη δουλεία και την υπηκοότητα στην ελευθερία και τη δημοκρατία , εμφανίζονται μέχρι σήμερα με διάφορες μορφές χύνοντας κάθε φορά το δηλητήριό τους και δείχνοντας τα φαρμακερά δόντια τους εναντίον του ελληνισμού και της ορθοδοξίας που στέκονται εμπόδιο στα ύπουλα και βδεληρά σχέδιά τους . Αν και προσπαθούν να αλλάζουν προσωρινά το χρώμα του δέρματός τους για να προσαρμοστούν στο οικείο περιβάλλον για να μην γίνουν αντιληπτοί , ξεσκεπάζονται και ρίχνουν τις μάσκες της υποκρισίας . Δεν είναι τυχαία η λυκοφιλία των μπολσεβίκων με το Κεμαλικό και νεοτουρκικό κράτος που οδήγησε στη Μικρασιατική καταστροφή με την ανοχή των κυβερνήσεων της Αγγλίας , της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών . Δεν είναι τυχαία η κατοχή από τις ορδές του Αττίλα του 36% της Μεγαλονήσου Κύπρου με την ανοχή κάποιων δυνάμεων της απέναντι πλευράς του Ατλαντικού . Δεν είναι τυχαία η επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία , στην ουσία στη Σερβία με την μακραίωνη ορθόδοξη Βυζαντινή παράδοση . Δεν είναι τυχαία η επιδρομή των ίδιων δυνάμεων στο Ιράκ , μια χώρα όπως και η δική μας με πανάρχαια ιστορική διαδρομή . Όμως οι κύκλοι αυτοί που αποφασίζουν για το μέλλον των λαών , χωρίς τους λαούς , ξεχνούν κάτι που δεν το έχουν υπολογίσει όταν σχεδιάζουν επί χάρτου το μοίρασμα της γης . Ότι οι χώρες και λαοί με ιστορία , γλώσσα και πολιτισμό αιώνων , όπως αυτές που προαναφέραμε , έχουν βαθιές ρίζες και δεν ξεριζώνονται εύκολα , όσα ύπουλα χτυπήματα κι αν δέχονται . Μόνο λαοί χωρίς τους παραπάνω συνεκτικούς δεσμούς είναι ευάλωτοι σε κάθε είδους εξάρτηση , πολιτική , οικονομική , στρατιωτική , που τελικά στόχο έχει την εξαγορά συνειδήσεων και τη δημιουργία ζωνών επιρροής ανά τον κόσμο για τον έλεγχο και τελικά την ισοπέδωση κάθε στοιχείου ηθικού και πνευματικού , του μόνου που έχει απομείνει σε λαούς και πολίτες για να αντιστέκονται στον εξευτελισμό της ανθρώπινης προσωπικότητας.

* Ο Κωνσταντίνος Θώδης διδάσκει τον ελληνικό πολιτισμό στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Σταυρούπολης του Υπουργείου Παιδείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας από το 2004.

Thodis N. Konstantinos, Stavropol Russia, 2010

www.ktdrus.gr